Regionalna Izba Pamięci to wyjątkowa przestrzeń powstała w odrestaurowanym, barokowym Pałacu w Suchej Górnej, która łączy wspomnienia, przedmioty i historie wielu pokoleń mieszkańców Gminy Polkowice i okolic.
Projekt realizowany jest przez Centrum Kultury w Polkowicach, przy wsparciu finansowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z budżetu państwa w ramach programu własnego Narodowego Instytutu Muzeów „Izby Pamięci”.
Od idei do miejsca spotkań z historią
Warto przypomnieć, że idea takiego miejsca ma w naszej miejscowości dłuższą tradycję. Pierwsza Izba Pamięci Narodowej powstała w Szkole Powszechnej w latach, gdy jej dyrektorem był pan Zdzisław Trybka (1952–1986). Zgromadzono wówczas liczne pamiątki, dokumenty i rekwizyty obrazujące zarówno historię lokalną, jak i losy mieszkańców w okresie wojny oraz pierwszych lat powojennych (m.in. dokumenty i zapiski żołnierzy, materiały archiwalne z czasów wojny i okresu powojennego, umundurowanie i elementy wyposażenia wojskowego, hełmy, odznaczenia, materiały propagandowe, mapy oraz inne rekwizyty historyczne). Przez wielu mieszkańców była ona ważnym punktem odniesienia i świadectwem troski o zachowanie pamięci o przeszłości.
Współczesna Izba, tworzona w Pałacu, nawiązuje do tamtej tradycji i rozwija ją w nowy sposób. Ekspozycję tworzą opowieści uzupełnione zabytkowymi przedmiotami codziennego użytku, narzędziami gospodarskimi oraz archiwalnymi fotografiami.
Dziedzictwo, które łączy
Pomysł stworzenia Izby narodził się w 2023 roku, wraz z otrzymaniem grantu z Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów. Pozyskane środki pozwoliły rozpocząć pierwszy etap prac – gromadzenie i opracowywanie zbiorów oraz przygotowanie koncepcji przyszłej ekspozycji.
W kolejnym roku projekt nabrał realnych kształtów. Dzięki nowemu dofinansowaniu rozpoczęto tworzenie przestrzeni, w której gromadzone są pamiątki, artefakty, fotografie oraz historie przekazywane ustnie przez mieszkańców naszej „małej ojczyzny”. To właśnie oni – dawni i obecni mieszkańcy regionu – stali się współtwórcami Izby, wzbogacając ją o wspomnienia oraz przedmioty pochodzące z rodzinnych archiwów.
Izba Pamięci ma szczególne znaczenie dla Dolnego Śląska – regionu o złożonej historii i bogatym, wielokulturowym dziedzictwie.
Po 1945 roku na te ziemie przybyli repatrianci z dawnych Kresów Wschodnich, reemigranci z Europy Zachodniej, ludność łemkowska i ukraińska przesiedlona po Akcji „Wisła”, a także osoby zatrudniające się w nowo odkrytych kopalniach miedzi.
Izba w Suchej Górnej ukazuje te różnorodne losy, przypominając, że Dolny Śląsk to wspólna przestrzeń zbudowana z doświadczeń ludzi pochodzących z różnych miejsc, którzy razem stworzyli nową wspólnotę.
Wspólne dzieło mieszkańców
Tworzenie Izby od początku oparte było na współpracy i zaangażowaniu lokalnej społeczności.
W kwietniu 2024 roku zorganizowano cykl spotkań w świetlicach wiejskich, podczas których mieszkańcy mogli przekazać swoje pamiątki, wspomnienia i fotografie. Dzięki nim zbiory Izby zyskały niepowtarzalny, osobisty charakter.
Pierwsza prezentacja efektów tej pracy odbyła się 9 sierpnia 2024 roku podczas oficjalnego otwarcia ekspozycji w Pałacu w Suchej Górnej.
Nowa wystawa stała – „Dolnośląski Mikrokosmos”
Kolejny rozdział w historii Izby otwiera wystawa stała „Dolnośląski Mikrokosmos”, której inauguracja odbyła się 25 października 2025 roku.
To poruszająca opowieść o powojennych losach mieszkańców Dolnego Śląska – o tych, którzy przybyli tu z różnych zakątków Europy, szukając domu i nowego początku.
Wystawa pokazuje historię oczami dzieci – świadków przemian, dla których wspólny język nie zawsze był zbudowany ze słów, lecz z gestów, zabawy i wspólnego tworzenia życia na nowo.
W ramach projektu przygotowano katalog prezentujący część eksponatów znajdujących się na wystawie:
Misją Izby jest pielęgnowanie tradycji, przekazywanie historii kolejnym pokoleniom i inspirowanie do odkrywania własnych korzeni.
Co znajdziesz w Izbie Pamięci?
Wystawa stała i czasowe ekspozycje prezentują:
- pamiątki i przedmioty codziennego użytku dawnych mieszkańców regionu,
- fotografie rodzinne i dokumenty z minionych dekad,
- relacje i wspomnienia przekazywane ustnie,
- materiały edukacyjne i multimedialne o historii gminy Polkowice.
Dołącz do wspólnego dzieła
Izba to żywe archiwum społeczności, które wciąż się rozwija – każdy może wnieść do niego swój wkład.
Masz rodzinne pamiątki, zdjęcia lub wspomnienia związane z historią regionu?
Skontaktuj się z nami i pomóż współtworzyć Izbę Pamięci:
Regionalna Izba Pamięci w Pałacu w Suchej Górnej
ul. Okrężna 1, Sucha Górna
tel. 535 951 864
Projekt "Regionalna Izba Pamięci" dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z budżetu państwa w ramach programu własnego Narodowego Instytutu Muzeów „Izby Pamięci”.